Kiedy byłem mały, jak każde katolickie dziecko zostałem nauczony „dziesięciu przykazań”, takich jakie znali moi rodzice, jakich nauczał Kościół Katolicki i jakie zawarte były w Katechizmie Kościoła Katolickiego.
Później, nieoczekiwanie, dowiedziałem się, że lista przykazań, których mnie nauczono nie jest pełna. W dodatku okazało się, że prawie nikt o tym nie wie. Było i jest nadal tak dlatego, że prawie nikt nie czytał i nie czyta Pisma Świętego. Nie będę w tym tekście zajmował się powodami takiego stanu rzeczy. Celem tego tekstu jest jedynie zachęta do sięgnięcia do Pisma Świętego i zapoznania się z nim, nie tylko w kwestii dziesięciu przykazań.
Przykazania Dekalogu są wyszczególnione w Piśmie Świętym w dwóch miejscach, tj. w Drugiej Księdze Mojżeszowej (Księga Wyjścia) w rozdziale 20 (przekaz pierwotny) oraz w Piątej Księdze Mojżeszowej (Księga Powtórzonego Prawa) w rozdziale 5 (przekaz wtórny). Przekaz pierwotny według Biblii Tysiąclecia (Ks. Wyjścia 20:1-17) jest taki:
Wtedy mówił Bóg wszystkie te słowa: Ja jestem Pan, twój Bóg, który cię wywiódł z ziemi egipskiej, z domu niewoli. Nie będziesz miał cudzych bogów obok Mnie! Nie będziesz czynił żadnej rzeźby ani żadnego obrazu tego, co jest na niebie wysoko, ani tego, co jest na ziemi nisko, ani tego, co jest w wodach pod ziemią! Nie będziesz oddawał im pokłonu i nie będziesz im służył, ponieważ Ja Pan, twój Bóg, jestem Bogiem zazdrosnym, który karze występek ojców na synach do trzeciego i czwartego pokolenia względem tych, którzy Mnie nienawidzą. Okazuję zaś łaskę aż do tysiącznego pokolenia tym, którzy Mnie miłują i przestrzegają moich przykazań. Nie będziesz wzywał imienia Pana, Boga twego, do czczych rzeczy, gdyż Pan nie pozostawi bezkarnie tego, który wzywa Jego imienia do czczych rzeczy. Pamiętaj o dniu szabatu, aby go uświęcić. Sześć dni będziesz pracować i wykonywać wszystkie twe zajęcia. Dzień zaś siódmy jest szabatem ku czci Pana, Boga twego. Nie możesz przeto w dniu tym wykonywać żadnej pracy ani ty sam, ani syn twój, ani twoja córka, ani twój niewolnik, ani twoja niewolnica, ani twoje bydło, ani cudzoziemiec, który mieszka pośród twych bram. W sześciu dniach bowiem uczynił Pan niebo, ziemię, morze oraz wszystko, co jest w nich, w siódmym zaś dniu odpoczął. Dlatego pobłogosławił Pan dzień szabatu i uznał go za święty. Czcij ojca twego i matkę twoją, abyś długo żył na ziemi, którą Pan, Bóg twój, da tobie. Nie będziesz zabijał. Nie będziesz cudzołożył. Nie będziesz kradł. Nie będziesz mówił przeciw bliźniemu twemu kłamstwa jako świadek. Nie będziesz pożądał domu bliźniego twego. Nie będziesz pożądał żony bliźniego twego, ani jego niewolnika, ani jego niewolnicy, ani jego wołu, ani jego osła, ani żadnej rzeczy, która należy do bliźniego twego.
Porównanie wersji Dekalogu biblijnego oraz znanego z pacierza zawiera poniższa tabela. Porównanie to prowadzi do wniosku, że w Dekalogu katechizmowym przykazanie drugie zostało pominięte, natomiast, dla zachowania liczby, przykazanie dziesiąte podzielone zostało na dwie części.
Pominięcie drugiego przykazania tłumaczone jest m.in. tym, że zawiera się ono w pierwszym.
Czy tak jest rzeczywiście? Należy zadać sobie również pytanie, czy człowiek jest w ogóle uprawniony do ingerencji w przykazania dane przez Boga i czy ta ingerencja nie zmienia treści Bożych przykazań? Czy zmiana ta w rezultacie nie prowadzi do faktycznego bałwochwalstwa polegającego na kulcie relikwii, rzeźb, figur i obrazów, na modlitwach do tych przedmiotów wytworzonych przez człowieka – pomimo wielu zapisów w Piśmie Świętym zakazujących tego rodzaju praktyk?
Bóg poprzez słowa Biblii wielokrotnie kategorycznie i jednoznacznie zakazuje odchodzenia od ich treści, jak na przykład w Księdze Powtórzonego Prawa 28:14-15:
Nie zbaczaj od słów, które ja ci dzisiaj obwieszczam, ani na prawo, ani na lewo, po to, by iść za bogami obcymi i służyć im. Jeśli nie usłuchasz głosu Pana, Boga swego, i nie wykonasz pilnie wszystkich poleceń i praw, które ja dzisiaj tobie daję, spadną na ciebie wszystkie te przekleństwa i dotkną cię.
Różnice pomiędzy wersją biblijną, a katechizmową:
Dekalog biblijny |
Dekalog katechizmowy |
||
| 1 | Nie będziesz miał innych bogów obok mnie | 1 | Nie będziesz miał bogów cudzych przede mną. |
| 2 | Nie będziesz czynił żadnej rzeźby ani żadnego obrazu tego, co jest na niebie wysoko, ani tego, co jest na ziemi nisko, ani tego, co jest w wodach pod ziemią! Nie będziesz oddawał im pokłonu i nie będziesz im służył… | 2 | Nie będziesz brał imienia Pana Boga twego nadaremno |
| 3 | Nie będziesz wzywał imienia Pana, Boga twego, do czczych rzeczy, gdyż Pan nie pozostawi bezkarnie tego, który wzywa Jego imienia do czczych rzeczy. | 3 | Pamiętaj, abyś dzień święty święcił |
| 4 | Pamiętaj o dniu szabatu, aby go uświęcić. … | 4 | Czcij ojca swego i matkę swoją |
| 5 | Czcij ojca twego i matkę twoją, abyś długo żył na ziemi, którą Pan, Bóg twój, da tobie | 5 | Nie zabijaj |
| 6 | Nie zabijaj | 6 | Nie cudzołóż |
| 7 | Nie cudzołóż | 7 | Nie kradnij |
| 8 | Nie kradnij | 8 | Nie mów fałszywego świadectwa przeciw bliźniemu swemu |
| 9 | Nie mów fałszywego świadectwa przeciw bliźniemu swemu | 9 | Nie pożądaj żony bliźniego swego |
| 10 | Nie pożądaj domu bliźniego twego, Nie pożądaj żony bliźniego twego ani jego niewolnika, ani jego niewolnicy, ani jego wołu, ani jego osła, ani żadnej rzeczy, która należy do bliźniego twego. | 10 | Ani żadnej rzeczy, która jego jest |
W rozdziale 4, w wierszach od 15 do 19 Piątej Księdze Mojżeszowej Bóg wprost zakazuje sporządzania rzeźb oraz obrazów przedstawiających ludzi w celu sprawowania kultu:
Pilnie się wystrzegajcie – skoroście nie widzieli żadnej postaci w dniu, w którym mówił do was Pan spośród ognia na Horebie – abyście nie postąpili niegodziwie i nie uczynili sobie rzeźby przedstawiającej podobiznę mężczyzny lub kobiety, podobiznę jakiegokolwiek zwierzęcia, które jest na ziemi, podobiznę jakiegokolwiek ptaka, latającego pod niebem,) podobiznę czegokolwiek, co pełza po ziemi, podobiznę ryby, która jest w wodach – pod ziemią. Gdy podniesiesz oczy ku niebu i ujrzysz słońce, księżyc i gwiazdy, i wszystkie zastępy niebios, obyś nie pozwolił się zwieść, nie oddawał im pokłonu i nie służył, bo Pan, Bóg twój, przydzielił je wszystkim narodom pod niebem.
W innym miejscu Pisma Świętego Bóg mówi (Ks. Izajasza 45:20 – 22):
Zbierzcie się i wyjdźcie, przystąpcie wszyscy, wy ocaleni z narodów! Nie mają rozeznania ci, co obnoszą swe drewno rzeźbione i modły zanoszą do boga nie mogącego ich zbawić. Przedstawcie i przytoczcie dowody, owszem, naradźcie się wspólnie: kto zapowiedział to już od dawna i od owej chwili objawił? Czyż nie Ja jestem Pan, a nie ma innego Boga prócz Mnie? Bóg sprawiedliwy i zbawiający nie istnieje poza Mną. Nawróćcie się do Mnie, by się zbawić, wszystkie krańce świata, bo Ja jestem Bogiem, i nikt inny!
Teksty te są prawdziwym odkryciem dla wielu osób, które nie czytały dotychczas osobiście Pisma Świętego. Dlatego warto do niego sięgnąć. Spotkałem się z tłumaczeniem, że ludzie nie interesują się tym co napisano w Piśmie Świętym, ponieważ są od tego inni, którzy się tym zajmują i im przekazują, a jeżeli nauczyciele źle uczą, to jakby nie jest to twoja wina, to oni większą poniosą karę. Z całą pewnością nie jest to dobre tłumaczenie. Aby to zrozumieć, wyobraź sobie, że jadąc samochodem ze znajomymi masz stłuczkę z innym pojazdem. Byłeś przekonany, że to Ty prawidłowo jechałeś, bo wszyscy w twoim pojeździe cię w tym utwierdzali. Czy to jednak wystarczy w konfrontacji z przepisami Kodeksu drogowego? Kto poniesie skutki tego zdarzenia, jeżeli okaże się, że ci którzy cię utwierdzali w dobrym samopoczuciu, nie mieli racji? Z całą pewnością skutki spadną tylko na ciebie. Jeżeli zatem nie możesz polegać we wszystkim na ocenie ludzkiej w sprawach doczesnych, to czy możesz w sprawach wiecznych?
Mirosław Plona
Ares e-mail: ewangelia.lomza@gmail.com
